โรคนิ้วหัวแม่เท้าเก ออกด้านนอก (โรคฮัลลักซ์ วัลกัส ,Hallux Valgus )

ดัดแปลงจากเอกสารของ ราชวิทยาลัยแพทย์ออร์โธปิดิกส์แห่งประเทศไทย

โรคนี้เป็น ความผิดรูปของ นิ้วหัวแม่เท้า ที่เอียงออกด้านนอกเข้าหานิ้วชี้ และ โคนนิ้วหัวแม่เท้าเอียงเข้าด้านในแยกออกจากนิ้วอื่น ทำให้ปลายเท้าแบนกว้างขึ้น โคนนิ้วหัวแม่เท้าโตมาก เมื่อเป็นมากขึ้นปลายนิ้วหัวแม่เท้าจะซ้อนใต้นิ้วเท้า

เมื่อนิ้วเท้าเอียงไปทำให้แรงดึงในเส้นเอ็นต่างๆ ของนิ้วเท้า ผิดแนวไป ก็จะเป็นตัวเสริมทำให้ผิดรูปเป็นมากขึ้นเรื่อย ๆ แรงกระทำต่อข้อนิ้วเท้าเปลี่ยนไปโดยตำแหน่งเคลื่อนไปทางด้านนอก มีการอักเสบของข้อโคนนิ้วหัวแม่เท้า

Снимокол

สาเหตุ

ส่วนใหญ่เป็นจากการใส่รองเท้าบีบรัดปลายเท้า (รองเท้าส้นสูงปลายแหลม) ทำให้โรคนี้พบได้บ่อยในผู้หญิง

กรรมพันธุ์ หรือ ความผิดปกติตั้งแต่เกิด เช่น เท้าแบน นิ้วหัวแม่เท้ายาวมาก นิ้วหัวแม่เท้าเกออกเอง เป็นต้น

ความผิดปกติของกล้ามเนื้อและเส้นเอ็น การอักเสบของข้อในผู้ที่เป็นโรคข้ออักเสบ

การวินิจฉัยโรค

ความผิดรูปจะค่อยเป็นค่อยไป พร้อมกับอาการปวดที่โคนนิ้วหัวแม่เท้า มักเป็นในวัยกลางคนขึ้นไป มีประวัติใส่รองเท้าส้นสูงปลายรองเท้าแหลมบีบปลายเท้า

ประวัติครอบครัวที่เป็นมักพบใน กลุ่มผู้ป่วยอายุน้อย (10-19 ปี)

ตรวจพบนิ้วหัวแม่เท้าเอียง เข้าหานิ้วชี้โคนนิ้วด้านในบวม เจ็บ ปลายเท้ากว้าง เมื่อเป็นมากขึ้นนิ้วหัวแม่เท้าซ้อนใต้นิ้วชี้ร่วมกับมีบิดเอียง บางรายบริเวณที่เสียดสีกดกับรองเท้าหรือ พื้นผิวหนังจะหนาตัว นิ้วเท้าอื่นอาจผิดรูปร่วมด้วย

เอ็กซเรย์ในท่าต่างๆ ของเท้าและข้อเท้า เพื่อดูมุมที่ผิดรูปไป รวมถึงความผิดปกติอื่น ๆ ที่อาจพบร่วมกัน

แนวทางการรักษา

1. การรักษาโดยวิธีไม่ผ่าตัด

ข้อบ่งชี้ ในรายที่มีอาการไม่มาก ข้อผิดรูปไม่มาก สามารถดึงหรือดันแก้ไขได้ ไม่มีข้อเสื่อม

แนวทางการรักษา ด้วยวิธีไม่ผ่าตัด เช่น

• ใส่รองเท้าขนาดพอดี ไม่คับ ปลายรองเท้ากว้างใส่แล้วพอขยับนิ้วเท้าได้บ้าง ไม่บีบรัดนิ้วเท้า พื้นรองเท้านุ่ม

• หลีกเลี่ยงรองเท้าปลายแหลมและส้นรองเท้าสูงมากกว่า 2 นิ้ว

• การนวด การยืด การแช่ น้ำอุ่น หรือ ประคบด้วยความเย็น อาจช่วยให้อาการปวดลดลงได้

• การใช้กายอุปกรณ์ เฝือกอ่อน หรือ พันผ้ารัดนิ้วเท้า (Padding & Taping ) เพื่อบรรเทาอาการปวด

• กายภาพบำบัด สามารถช่วยบรรเทาอาการปวดได้ เช่น การนวด การยืดหรือดัดข้อ การอบร้อน เป็นต้น

ท่าบริหารเท้า  1345964952

• ยาแก้ปวดลดอาการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ ยาคลายกล้ามเนื้อ เพื่อบรรเทาอาการปวด

2. การรักษาโดยวิธีผ่าตัด

ข้อบ่งชี้ มีอาการปวดร่วมกับข้อผิดรูปมากขึ้น มีลักษณะของข้อเสื่อมเกิดขึ้น

วิธีผ่าตัดมีมากกว่า 100 วิธี เช่น ตัดก้อนที่นูนออก การตัดกระดูกเพื่อเปลี่ยนแนวให้ตรงขึ้น การเชื่อมข้อ เป็นต้น ซึ่งจะเลือกวิธีไหนนั้นมักขึ้นอยู่กับลักษณะความผิดปกติของนิ้วเท้าว่ามากน้อยขนาดไหน และเกิดจากสาเหตุอะไร

หลังผ่าตัดผู้ป่วยสามารถเดินได้ในสัปดาห์แรก โดยอาจใช้ไม้เท้าช่วยพยุงตัว ประมาณ 4-6 สัปดาห์

Снимок